Sok. Pijemy w zaburzeniach układu trawiennego oraz w infekcjach, albo do zwalczania sklerozy.

Czosnek jest bardzo rozgrzewający i może podrażniać żołądek.>

O ile ilości stosowane w kuchni są na ogół bezpieczne, o tyle dawek terapeutycznych nie należy przyjmować w czasie ciąży i karmienia piersią, gdyż mogą spowodować problemy trawienne (zgaga), a niemowlęta mogą czuć niechęć do smaku mleka z piersi.

Silnie aromatyczne związki czosnku wydzielane są przez płuca i skórę. Jedząc świeżą pietruszkę można wyeliminować przykry zapach oddechu. [5]

Do grupy roślin najbardziej znanych i powszechnie stosowanych należą cebulki czosnku Allium sativum. Wiadomości o czosnku sięgają zamierzchłych czasów. Istnieje recepta z czos­nkiem napisana pismem klinowym, pochodząca z ok. 3000 lat p.n.e., a papirus egipski z ponad 1600 lat p.n.e. opisuje strajk robotników zatrudnionych przy budowie piramidy, którzy nie otrzymali czosnku, służącego jako zabezpieczenie przeciwko chorobom przewodu pokarmowego. Wzmianki o czosnku spotyka się również w Biblii, świętych księgach hinduskich oraz w literaturze starorzymskiej.

Czosnek był i jest jeszcze ciągle szeroko rozpowszechniony w krajach śródziemnomorskich oraz na Półwyspie Arabskim. Obok walorów przyprawowo-smakowych i konserwujących, własności przeciwrobacze czosnku oraz zapobiegające infekcjom przewodu pokarmowego, odkryte na drodze wielowiekowej empirii, były dla ludów zamieszkujących te obszary szczególnie cenne. Stosowanie czosnku zapobiegało epidemiom i epizoocji.

Później na profilaktyczne i lecznicze właściwości czosnku zwrócili uwagę m.in. Hipokrates i Galen. Hipokrates zalecał czosnek jako środek moczopędny, pobudzający krwawienia miesięczne, pobudzający czynności układu pokarmowego oraz bardzo pomocny w schorzeniach układu oddechowego.>

Galen podkreślił szczególnie antytoksyczne działanie czosnku przy wszelkiego rodzaju uką­szeniach i ukłuciach przez owady. Zmiażdżone ząbki czosnku zmieszane z mąką na­le­ża­ło nakładać na ropiejące rany, a także przy pokąsaniu przez dzikie zwierzęta.

Przez całe Średniowiecze, a potem aż do badań Pasteura, czosnek należał do pod­sta­wo­wych środków leczniczych. U nas w Polsce stosowano czosnek podczas „morowego po­wie­trza” i „chorób łożnych”. Czosnek stosowano również w chorobach skórnych, lecząc nim świerzb, parchy i odciski.

W badaniach chemicznych, bakteriologicznych i farmako-dynamicznych, za­po­cząt­ko­wa­nych w latach trzydziestych naszego wieku, zostało potwierdzone w całej rozciągłości, że skła­dniki cebulek czosnku istotnie powodują aktywność farmakologiczną, zwłaszcza fun­gi - bakteriostatyczną i przeciwmiażdżycową oraz wpływającą korzystnie na układ krą­że­nia.

Skład chemiczny

Jak wynika z opracowań źródłowych, czosnek nie został jeszcze wyczerpująco zbadany pod względem chemicznym. Świeże cebulki czosnku zawierają od 0,1% do 0,36% olejku; en­zymy: allinazę, arginazę, myrazynazę, peroksydazę, tyrozynazę i dezoksyrybonukleazę, cho­linę, kwas rodanowodorowy, jod i ślady uranu.

W czosnku znaleziono witaminy A, B, B1, B2, C,, amid kwasu nikotynowego oraz sub­stan­cje o męskich i żeńskich hormonach płciowych.

Szczególnie cenną właściwością czosnku, łączącą się z zawartością witaminy B1 (tiamina, ane­uryna), jest zdolność łączenia się tej witaminy z allicyną lub jej homologami powstałymi po enzymatycznej odbudowie alliny i jej homologów, co prowadzi. w ustroju ludzkim do zwiększenia resorbcji tejże witaminy.

Cebulki czosnku zawierają także cenne dla organizmu człowieka mikroelementy, jak: Mg, Fe, Zn, Mn, B, Cu, Ca, Mo, Co -- spełniające rolę biokatalizatorów. Czosnek zawiera sinistrynę, związek typu inuliny, zbudowany z 34 drobin fruktozy. Ze składników zawartych w czosnku należy jeszcze wymienić flawonoidy, saponiny, związki zawierające siarkę, zwią­zaną organicznie jako alikilopochodne cysteiny oraz siarczki i wielosiarczki alkilowe, jako produkty ich odbudowy.

Alliina, aminokwas występujący w cebulkach czosnku (allilowa pochodna cysteiny) jest uważana za główny związek warunkujący działanie alliinazy, powstaje w niej allicyna, związek farmakologicznie czynny.

Wyizolowano również z czosnku adenozynę F o znacznych właściwościach farmakologicznych, która może stanowić pewne uzasadnienie stosowania czosnku w lecznictwie ludowym, w leczeniu nadciśnienia, schorzeń naczyń wieńcowych. Stosowanie czosnku w leczeniu miażdżycy zostało również wyjaśnione w syntetycznym działaniu adenozyny z sulfotlenkami cysteiny. Wyizolowano nawet substancję antybiotyczną, którą nazwano garlicyną.

Znaczenie czosnku i jego przetworów w fitoterapii

W nowoczesnym lecznictwie zainteresowanie czosnkiem datuje się zwłaszcza po ostatniej Wojnie Światowej. Obecnie daje się zauważyć słuszny nawrót w lecznictwie do masowego stosowania leków roślinnych.

Podstawą tego jest założenie, że rośliny zawierają substancje lecznicze o bardzo skomplikowanych strukturach chemicznych, trudnych do syntetyzowania, a poza tym znajdują się w takim naturalnym układzie, który z najwyższym trudem mógłby być naśladowany. W związku z tym fitoterapia nabiera coraz większego znaczenia niezależnie od stosowania leków syntetycznych.

Wielu autorów stwierdza (m.in. Borkowski), że czosnek jest wartościowym lekiem o działaniu myco- i bakteriostatycznym, wiatropędnym, jako lek obniżający ciśnienie krwi, o działaniu przeciwreumatycznym i robakobójczym. Inny ż autorów (Kabelih) wymienia na podstawie przeglądu literaturowego, trzy główne kierunki farmakologicznego działania czosnku, a mianowicie:

• działanie na układ przewodu pokarmowego, zwłaszcza w chorobach zakaźnych tego układu;
• działanie przeciwrobacze;
• działanie przeciwmiażdżycowe na układ krążenia i układ wegetatywny.

Działanie przeciwrobacze czosnku z bardzo dobrymi skutkami, jest ukierunkowane przeciw robaczycy przewodu pokarmowego, tasiemcowi i nawet trychinom, przeciw rzęsistkowi, przy lambiazie oraz w leczeniu wrzodów i guzów wywołanych przez ameby.

Szczególnie cenne znaczenie ma skuteczność czosnku w profilaktyce i leczeniu miażdżycy oraz w nadciśnieniu samoistnym. Na cenne właściwości czosnku w zakresie obniżenia poziomu cholesterolu we krwi i jego właściwości hipotensyjne zwraca także uwagę Petkow. Madaus w doświadczeniach na myszach stwierdził, podając tym zwierzętom napromienianą ergosterynę i wywołując w ten sposób głębokie zmiany miażdżycowe, że myszy, którym jednocześnie podawano czosnek, przeżywały trzykrotnie dłużej od zwierząt kontrolnych, które czosnku nie otrzymywały.

W związku z tymi danymi, działanie czosnku jest szczególnie cenne i wykorzystywane w powszechnych chorobach wieku starczego, np. w złamaniach kości, bólach i zawrotach głowy, w zaniku pamięci i w osłabieniu wydolności psychicznej. Skuteczność leczenia miażdżycy czosnkiem potwierdziła oficjalnie Paryska Akademia Lekarska w 1924 r.

Mayer R.A. cytuje za Pribamem, że w doświadczeniach na zwierzętach stwierdzono ochronne działanie czosnku na podaną tym zwierzętom toksynę dyzenterii. Zwierzętom podawano wielokrotną dawkę śmiertelną tej toksyny.

Czosnek, jak i preparaty z niego sporządzone, wykazują wyraźne działanie bakteriostatyczne i grzybobójcze na patogenne, jak i na apatogenne ich formy. Dzięki antybiotycznym wła­ściwościom czosnek był i jest stosowany jako lek ochronny we wszelkich przypadkach schorzeń układu oddechowego, a zwłaszcza w międzynapadowych atakach astmy oskrzelowej, co potwierdzają m.in. badania kliniczne preparatu Alliofil.

Bakteriostatyczne działanie czosnku jest szczególnie cenne, zwłaszcza w stosunku do takich zjadliwych drobnoustrojów, jak Staphylococcus aureus, Candida albicans, czy też w zakresie weterynaryjnym - gatunków z rodzaju Trichophyton, zwłaszcza Trichophyton verrucosum (grzybica strzygąca bydła).

Huss podaje, że u dzieci, którym podawano profilaktycznie czosnek, nie wystąpił ani jeden przypadek paraliżu dziecięcego (Heine-Medina).

Według Kubelika, czosnek wywiera poważny wpływ na cofanie się mięśniaków, naczyniaków, guzów. Gessner przypisuje również czosnkowi działanie przeciwnowotworowe. Właściwości te mają polegać na tym, że - dzięki receptorom tlenu wchodzących w skład bio­katalizatorów obecnych w czosnku - ulegają degradacji substancje rakotwórcze. Do grupy receptorów należą takie związki typu siarczków i wielosiarczków, w które czosnek jest bogaty.

Znane jest odtruwające działanie siarki i niektórych jej związków w zatruciu ołowiem (saturnismus).

W lecznictwie stomatologicznym w ostatnich czasach K. Knuczkowska stosowała z bardzo dobrymi wynikami czosnek w przypadkach: gangrena pulpae totalis clausa et aperta, parodontoza, periodontitis chronica granulomatosa, propter gangrenam pulpae i innych przypadkach leczenia kanału zębowego oraz przewlekłych zapaleniach ozębnej.

Alicyna i jej homologi wchodzą w związki z tiaminą (wit. B₁), po czym związki te działają fizjologicznie in vivo w pełni tak, jak tiamina, mają jednak o wiele wyższą rozpuszczalność i przyswajalność. Związek tiaminy i allicyny został wyizolowany przez współpracowników Fujiwary-Matsukawy, ustalili jego budowę i nazwali go allitiaminą.

Amomkam i inni badali właściwości insektycydowe czosnku, po czym stwierdzili, że działanie insektycydowe ma dwu- i trójsiarczek dwuallilu.

Główną :wadą czosnku, z powodu której nie znalazł on w lecznictwie szerszego zastosowania, mimo tak poważnych zalet i szerokiego spektrum działania farmakologicznego, jest przykry zapach składników zawartych w cebulkach, głównie allicyny i innych zwią­z­ków siarkoorganicznych.

Niezależnie od wykazanych wyżej cennych właściwości leczniczych, czosnek ma również przy przedawkowaniu działanie uboczne (wysypki, bóle brzucha, nudności, wymioty), na które należy zwracać uwagę. [3]

Wypisy własne z forum internetowego

Mycha wysłano w 25-8-2005
Jakiś czas temu obiecałam, że jak zdobędę przepis na tę nalewkę, to zamieszczę. I voila! Na kurację dla 1 osoby:

Pigwa wysłano w 26-8-2005
Próbowałem kiedyś i rzeczywiście jest zdrowotna, ale co do smaku, to bym polemizował. Generalnie czosnek i słodycz dają złe efekty smakowe. Ale czego nie robi się dla zdrowia. Pozdr.

Wito wysłano w 26-9-2005
Mycha - jak kuracja nalewką czosnkową? Mam inny przepis:

35 dag obranego czosnku rozetrzeć i zmieszać z 200 ml czystego spirytusu. Słoik postawić w chłodnym miejscu na dziesięć dni (nie w lodówce). Przecedzić i pozostawić jeszcze kilka dni.

DZIAŁANIE
Oczyszcza organizm z odkładającego się tłuszczu wypłukuje nie rozpuszczony wapń, poprawia przemianę materii, oczyszcza naczynia krwionośne, zapobiega zawałowi serca, miażdżycy, paraliżowi, tworzeniu się nowotworów, likwiduje szum w głowie (czy po przedawkowaniu np. porterówki też), ma właściwości moczopędne, wykrztuśne i znieczulające. Działa rozgrzewająco, wzmacniająco, rozrzedzająco, napotnie i moczopędnie. Jest stosowana jako środek odkażający przewód pokarmowy, przeciwskurczowy i przeciw przewlekłym biegunkom.

DAWKOWANIE

dzień	śniadanie	obiad	kolacja
1	1	2	3
2	4	5	6
3	7	8	9
4	10	11	12
5	13	14	15
6	15	16	17
7	18	19	20
8	21	22	23
9	24	25	25
10	25	25	25
11	25	25	25

Po 11 dniach należy pić po 25 kropli 3 razy dziennie dopóki nie skończy się przygotowana mikstura. Najlepiej pić z 50 ml kwaśnego produktu mlecznego. KURACJA NIE MOŻE BYĆ STOSOWANA CZĘŚCIEJ NIŻ RAZ W ROKU!!
Wesołych świąt dla braci winiarskiej

Mycha wysłano w 26-9-2005
No, to coś podobnie magicznego, jak moje. Przyznam się, że jeszcze nie nastawiłam, bo nie choruję i nie mam motywacji. Ale czas poświęcić się dla eksperymentu. Jak napłynie spirytus, to się zmobilizuję i nie omieszkam zamieścić relacji (nawet z martwych powstawszy).

Wito wysłano w 26-9-2005
No to i ja nastawię, jak zakończę badania nad zawartością cukru w cukrze. A po zakończonej kuracji już nie będzie mnie łupało w krzyżu przy podnoszeniu 25-litrowego balonu

Carram wysłano w 27-9-2005
Co do nalewek czosnkowych, dostałem ostatnio butelkę litewskiej wódki z ząb­kiem czosnku i ostrą papryką (taką jak w Nemiroff) w środku. Całkiem, całkiem, nie powala na kolana, ale da się ją pić w ilościach większych niż lecznicze.

PanPomidor
wysłano w 27-9-2005Kup sobie kosmodysk.

s2x wysłano w 28-10-2005
Cytuję: (Wysłane przez Mychę)
„Przyznam się, że jeszcze nie nastawiłam, bo nie choruję i nie mam motywacji.”
Ja też ostatnio nie choruję, jednak jak zachoruję to przecież nie będę czekać 2 tyg. na zrobienie się nalewki czosnkowej. Myślę, że najlepszą metodą będzie wtedy wykonanie takiego trunku w żołądku. Oto przepis:

100 ml wódeczki (spirytus trudno się przełyka),

3 ząbki czosnku,

10 ml soku z cytryny.

Wódeczkę wlewamy do stakana, dolewamy sok z cytryny dla kolorku i smaczka. Następnie połykamy zawartość szklanki i zagryzamy czosnkiem. W pierwszy dzień kuracji tę czynność powtarzamy 5 razy dziennie. Następne dni częściej, bo organizm się przystosowuje. :)

Pigwa wysłano w 28-10-2005
...połykamy zawartość szklanki i zagryzamy czosnkiem... - No, ten przepis mi się bardzo podoba.

Carlosok wysłano w 20-1-2006

Trochę odświeżę post i dodam od siebie. Jak byłem mały, to mój tata robił taką nalewkę i mi strasznie smakowała - łyżeczka przed snem. Hm... pychota. Ostatnio zrobiliśmy (ja i tata) ją jeszcze raz, od kilku dobrych lat. Generalnie podobnie:
Pokrojone niezbyt drobno ząbki zalewa się spirolkiem, po ok. 2 tyg. zlewa się to delikatnie i dodaje tyle samo miodu.
A co do smaku, to myślę, że czosnek z miodem się świetnie komponują. Pijałbym tego więcej, ale się troszkę boje o żołądek i wątróbkę.

Viktoria wysłano w 21-1-2006
Witam wszystkich... pierwszy pościk i to taki zdrowotny. Pytanko: jak długo takowa nalewka może stać?? Czy są jakieś ograniczenia?? Dzięki wielkie za odpowiedź...

Pigwa wysłano w 21-1-2006
U mnie stoi już 3 lata, jako że rzadko używam. Mało choruję, a to smakuje tak podle, że używam tylko w sytuacjach krytycznych. Jak już ktoś wcześniej wspomniał, wolę najeść się czosnku i popić kielichem (czy też odwrotnie). Efekt ten sam.

Zbig wysłano w 22-1-2006
Witam, masz rację PIGWA, dzisiaj pierwszy raz posmakowałem tej mikstury, którą sam zrobiłem i choć czosnek lubię, to smak jej jest straszny, ale chyba idzie się do tego przyzwyczaić i zapewne wartość zdrowotna jest ogromna. Pozdrawiam.

Sawer wysłano w 22-1-2006
No tak, pija się toto w minimalnych ilościach lub stosuje do nacierań w bólach reumatycznych.

---

Oliwka czosnkowa

Usmażyć miazgę czosnkową z oliwą 1:1. Stosować na bóle mięśni - wcierać.

Olejek czosnkowy

Kilka ząbków zmiażdżyć, zalać łyżką oleju sojowego, zostawić na noc w cieple. Stosować na ból ucha - smarować.

---

Źródła

[1] Zbigniew Podbielkowski Słownik roślin użytkowych, PWRiL, wyd. VI, Warszawa 1989

[2] dr med. Petra Wenzel Apteka domowa, wyd. Twój Styl, Warszawa 1998 [oryg. niemiecki Hausapotheke, wyd. München 1996]

[3] Prof. dr hab. Tadeusz Wrociński Właściwości lecznicze czosnku pospolitego, w: Wiadomości Zielarskie, nr 7-83, PWRiL 1983

[4] Jan Kybal, Jiřina Kaplická Rośliny aromatyczne i przyprawowe, PWRiL, Warszawa 1985 [oryg. czeski Kořeni, wyd. Artia, Praha 1985, tłum. Jolanta Marcinkowska]

[5] Penelope Ody Wielki Zielnik Medyczny, Wydawnictwo Debit, Bielsko-Biała 1993 [oryg. angielski wyd. w Londynie, 1993, tłum. H. Piękoś-Mirek, Zb. Mirek, B. Sobolewska]

[6] forum internetowe http://wino.org.pl/forum/ o nalewkach

---

	Aktualizacja 04-10-2007