Kleszcze, takie małe ohydki, są blisko spokrewnione z pająkami, to pajęczaki. W Europie najważniejsze są następujące gatunki kleszczy:
kleszcz pospolity Ixodes ricinus,
Ixodes persulcatus,
kleszcz łąkowy Dermacentor reticulatus (Fabricius, 1794).
K. łąkowy jest to największy z krajowych gatunków kleszczy właściwych (Ixodidae). Zaliczany jest do grupy stawonogów pasożytniczych o wielkim znaczeniu medycznym i weterynaryjnym. Bytuje głównie w zadrzewionych i zakrzewionych dolinach rzek,strumieni i kanałów, w wilgotnych lasach mieszanych, na polanach, łąkach śródleśnych i zakrzewionych pastwiskach. W okresach aktywności, przypadających na wiosnę i jesień, może być bardzo liczny. Odgrywa istotną rolę w podtrzymywaniu ognisk chorób transmisyjnych. Bierze udział w przenoszeniu patogenów groźnych chorób o etiologii wirusowej, riketsjowej i bakteryjnej. Jest on również rezerwuarem i przenosicielem pierwotniaków chorobotwórczych wśród zwierząt hodowlanych i dzikich. [Bogdaszewska]
Badania przeprowadzone w Warszawie w latach 2003-2004 przez Zakład Biologii Ogólnej i Parazytologii AM wykazały, że co czwarty kleszcz był zakażony Bb sensu lato (czyli całą grupą - Borrelia garinii, B. afzelii, B. burgdorferi sensu stricto). [Supergan]
Poniższe opracowanie podziału systematycznego oparte jest na pracy Cz. Jury. Może niewiele wnosi do tematu boreliozy, jednak pozwala uniknąć częstego błędu nazwywania kleszcza owadem - jest on pajęczakiem, a to wcale nie to samo.
Gatunek: kleszcz pospolity (k. psi) Ixodes ricinus jest w Polsce pospolity w lasach i na pastwiskach z krzewami. Ma dwa szczyty liczebności: IV-V oraz VIII-IX.
Istnieją jeszcze inne gatunki kleszczy, jednak wymieniony powyżej jest w Polsce najbardziej rozpowszechniony.
Inny bliski krewny kleszcza:
Gatunek: obrzeżek gołębi Argas reflexus występuje w Zachodniej Palearktyce, w tym w Polsce. W gniazdach ptaków - w Polsce w gniazdach gołębi, kawek, ptactwa domowego. Pobiera krew nocą. Nocą napada także na ludzi. U ptaków wywołuje anemię, jest także przenosicielem spirochet (wirusy kleszczowego zapalenia mózgu).
Rodzina: kleszczy Ixodesobejmuje około 700 gatunków (w Polsce 21). Większość występuje w krajach tropikalnych. Niektóre osiągają do 3 cm długości (największe wśród roztoczy).
Sekcja: Metastigmata = Kleszcze Ixodida.
Podrząd: Parasitiformes - gatunki kosmopolityczne, wolno żyjące, symbionty, pasożyty czasowe i stałe, dzieli się na trzy sekcje: Mesostigmata, Tetrastigmata, Metastigmata.
Rząd: roztocze Acarina - bardzo liczny, obejmuje ok. 30.000 gatunków, zebranych w trzy podrzędy (w zależności od wykształcenia idiosomy i odnóży): Notostigmata, Parasitiformes, Acariformes
Gromada: pajęczaki Arachnida to szczękoczułkowce, które nie mają odnóży na odwłoku. Gromada obejmuje ok. 60.000 gatunków i dzieli się na 11 rzędów: skorpiony Scorpionida, biczykoodwłokowce Uropygi, rozłupnogłowce Schizomida, tępoodwłokowce Amblypygi, głaszczkochody Palpigradi, pająki Aranea, kapturce Ricinulei, zaleszczotki Pseudoscorpionida, solpugi Solpuga, kosarze Opilionida i roztocze Acarina.
Podtyp: szczękoczułkowce Chelicerata obejmuje gromady: staroraki Merostomata, pajęczaki Arachnida i kikutnice Pantopoda.
Typ: stawonogi Arthropoda obejmuje podtypy: trylobitokształtne (wymarłe) Trilobita, skorupiaki Crustacea, szczękoczułkowce Chelicerata i tchawkowce Tracheata.
(Takson 1) bezkręgowceInvertebrata obejmują 33 typy spośród 40 tworzących królestwo zwierząt/
Podkrólestwo wielokomórkowce - tkankowce Metazoa obejmuje bezkręgowce Invertebrata i kręgowce Vertebrata.
Królestwo zwierzęta Zoa = Animalia dzieli się na dwa podkrólestwa: pierwotniaki Protozoa i wielokomórkowce = tkankowce Metazoa
Uwaga: taksony 1-4 nie mają nazwy, przypuszczam , że zostały wprowadzone dla wygody do celów edukacyjnych. Podział systematyczny przyjęto wg pracy Cz. Jury
Źródła
prof. dr hab. Czesław Jura - Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy, wyd. 3. Wyd. PWN, Warszawa 1996, 2002
dr Zofia Bogdaszewska - Występowanie i ekologia kleszcza łąkowego Dermacentor reticulatus (Fabricius, 1794) w ognisku mazurskim, streszczenie pracy doktorskiej, Instytut Parazytologii im. Witolda Stefańskiego PAN
Warszawa 2004
mgr Marta Supergan - Zakład Biologii Ogólnej i Parazytologii,
Akademia Medyczna w Warszawie